Zęby mleczne mogą w swojej strukturze zachować szczegółowy zapis wczesnego kontaktu dziecka z różnymi substancjami, w tym metalami. Dlatego mimo tego, że i tak wypadną, stanowią cenny materiał umożliwiający przeprowadzenie różnych badań pod kątem wpływu toksyn środowiskowych na mózgi i zachowanie dzieci.

Jedno z takich badań, opublikowane w Science Advances w kwietniu 2026 r., przeprowadzone przez badaczy z USA i Meksyku, oceniało, jak wczesna ekspozycja na mieszaniny metali wpływa na mózg i zachowanie dzieci. Naukowcy przebadali 489 dzieci w wieku od 8 do 14 lat. Analizując ich wypadnięte zęby mleczne za pomocą technologii laserowej zrekonstruowali oni tygodniową ekspozycję na dziewięć metali – od drugiego trymestru ciąży do około 10 miesięcy po urodzeniu. W badaniu oceniono też zachowanie dzieci (za pomocą standaryzowanych kwestionariuszy) oraz zmierzono strukturę i funkcję mózgu za pomocą rezonansu magnetycznego.

Uczonym udało się zidentyfikować wrażliwe okna rozwojowe, w których wyższe narażenie na mieszaniny metali wiązało się z większą liczbą problemów behawioralnych u dzieci, mniejszą objętością mózgu, obniżoną całkowitą wydajnością mózgu i słabszą integralnością istoty białej. W oparciu o badanie zębów mlecznych udało się więc wykazać, że rozwijający się mózg jest szczególnie podatny na metale we wczesnym okresie życia, a jego skutki utrzymują się do okresu dojrzewania.