Próchnica zębów rozpoczyna się w szkliwie. Kiedy sięgnie głębiej, zajmuje zębinę – tkanka ta nie jest całkowicie mineralna jak szkliwo, lecz stanowi biologicznie aktywną, reagującą strukturę, charakteryzującą się kanalikową budową, która bezpośrednio łączy środowisko zewnętrzne z miazgą zęba.

Postęp próchnicy powoduje, że przez kanaliki zębinowe w kierunku miazgi mogą przedostawać się cząsteczki, które będą szkodzić tej tkance, mimo że bakterie jeszcze do niej nie dotarły. Do miazgi mogą przedostawać się bowiem produkty przemiany materii drobnoustrojów próchnicotwórczych: kwasy organiczne, lipopolisacharydy, enzymy trawiące białka i inne. Docierają one do miazgi zęba na długo przed tym, zanim przedostaną się do tej tkanki bakterie, i powodują w niej rozwój stanów zapalnych. Zatem, aby miazga zęba zaczęła chorować, wystarczy nieleczona próchnica tocząca się w zębinie. Warto o tym pamiętać i regularnie odwiedzać dentystę, bo wcześnie podjęte leczenie próchnicy, która zaatakowała na razie szkliwo i zębinę, daje szansę na uratowanie miazgi zęba i chroni go przed koniecznością wykonania leczenia endodontycznego.