Zasady te określa ustawa z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty (Dz. U. 2005 Nr 226 poz. 1943) . Praktyka może być prowadzona przez lekarza w trojaki sposób: w formie indywidualnej praktyki lekarskiej, indywidualnej specjalistycznej praktyki lekarskiej, bądź grupowej praktyki lekarskiej. Te formy działalności są tzw. działalnością regulowaną w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej.

Lekarz dentysta nie może wykonywać indywidualnej praktyki lekarskiej albo indywidualnej specjalistycznej praktyki lekarskiej wyłącznie w miejscu wezwania, co oznacza, iż w celu wykonywania zawodu musi prowadzić praktykę w jednej z wskazanych wyżej form bądź wykonywać ją w ramach stosunku pracy w zakładzie opieki zdrowotnej. Wykonywanie indywidualnej praktyki lekarskiej, indywidualnej specjalistycznej praktyki lekarskiej nie jest prowadzeniem zakładu opieki zdrowotnej. Za równoznaczne z indywidualną praktyką lekarską lub indywidualną specjalistyczną praktyką lekarską uważa się wykonywanie zawodu lekarza poza zakładem opieki zdrowotnej na podstawie umowy cywilnoprawnej.

Indywidualna praktyka lekarska

Lekarz wykonujący indywidualną praktykę lekarską jest obowiązany spełniać następujące warunki:

1. posiadać prawo wykonywania zawodu;

2. nie może być:

• zawieszonym w prawie wykonywania zawodu ani ograniczonym w wykonywaniu określonych czynności medycznych na podstawie przepisów ustawy lub art. 43 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o izbach lekarskich (Dz. U. Nr 30, poz. 158, z późn. zm.⁾,

• ukarany karą zawieszenia prawa wykonywania zawodu,

• pozbawionym uprawnienia do wykonywania zawodu orzeczeniem przez sąd środka karnego albo przez sąd lub prokuratora środka zapobiegawczego zakazu wykonywania zawodu;

3. dysponować pomieszczeniem, w którym będzie wykonywana praktyka, wyposażonym w produkty lecznicze, wyroby medyczne, aparaturę i sprzęt medyczny odpowiedni do rodzaju i zakresu udzielanych świadczeń zdrowotnych, oraz posiadać opinię właściwego państwowego powiatowego inspektora sanitarnego albo właściwego organu Wojskowej Inspekcji Sanitarnej o spełnieniu warunków wymaganych przy udzielaniu określonych świadczeń zdrowotnych,

4. uzyskać wpis do ewidencji działalności gospodarczej.

Grupowa praktyka lekarska

Lekarze w celu udzielania świadczeń zdrowotnych mogą prowadzić grupową praktykę lekarską w formie spółki cywilnej lub partnerskiej, po uzyskaniu wpisu do rejestru grupowych praktyk lekarskich prowadzonego przez okręgową radę lekarską właściwą ze względu na miejsce wykonywania praktyki.

Lekarze zamierzający udzielać świadczeń zdrowotnych w ramach grupowej praktyki lekarskiej w celu uzyskania wpisu do wspomnianych rejestrów, są obowiązani złożyć wniosek, który powinien zawierać następujące dane:

1. listę lekarzy wspólników spółki ze wskazaniem imion i nazwisk wspólników, ich miejsca zamieszkania oraz imię i nazwisko osoby uprawnionej do reprezentowania tej spółki;

2. o uzyskania przez lekarzywpisu do ewidencji działalności gospodarczej lub Krajowego Rejestru Sądowego, a przypadku lekarzy wykonujących indywidualną specjalistyczną praktykę lekarską ponadto potwierdzenie  posiadania specjalizacji w dziedzinie medycyny odpowiadającej rodzajowi i zakresowi wykonywanych świadczeń zdrowotnych,

3. numer ewidencji działalności gospodarczej w przypadku spółki cywilnej albo wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego przypadku spółki partnerskiej;

4. oznaczenie miejsca i datę sporządzenia wniosku;

5. podpis osoby uprawnionej do reprezentowania spółki, ze wskazaniem imienia i nazwiska oraz pełnionej funkcji.

Do wniosku uprawniony lekarz wspólnik spółki dołącza dokument potwierdzający prawo lekarza do korzystania z pomieszczenia, w którym ma być wykonywana indywidualna praktyka lekarska lub indywidualna specjalistyczna praktyka lekarska; opinię o spełnieniu warunków umożliwiających udzielanie w danym pomieszczeniu określonych świadczeń zdrowotnych wydaną odpowiednio przez państwowego powiatowego inspektora sanitarnego albo wojskowego inspektora sanitarnego, właściwego ze względu na miejsce, w którym ma być wykonywana indywidualna praktyka lekarska lub indywidualna specjalistyczna praktyka lekarska; umowę z podmiotem świadczącym usługi w zakresie sterylizacji, w przypadku gdy pomieszczenie nie jest wyposażone w sprzęt do sterylizacji, a lekarz ma zamiar udzielać świadczeń zdrowotnych przy użyciu narzędzi i sprzętu medycznego wymagającego sterylizacji, umowę spółki, lub jej kserokopię potwierdzoną za zgodność z oryginałem, a także zaświadczenie o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej albo odpis z Krajowego Rejestru Sądowego.

Wraz z wnioskiem, lekarze zamierzający udzielać świadczeń zdrowotnych w ramach grupowej praktyki lekarskiej składają oświadczenie następującej treści:

"Oświadczam, że dane zawarte we wniosku o wpis do rejestru grupowych praktyk lekarskich są kompletne i zgodne z prawdą oraz znane mi są i spełniam warunki wykonywania działalności gospodarczej w zakresie grupowej praktyki lekarskiej, określone w ustawie z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty."

Oświadczenie powinno również zawierać:

1. firmę przedsiębiorcy, jego siedzibę i adres, a w przypadku spółki cywilnej imiona i nazwiska wspólników oraz ich adresy zamieszkania;

2. oznaczenie miejsca i datę złożenia oświadczenia;

3. podpis osoby uprawnionej do reprezentowania przedsiębiorcy albo wspólników spółki cywilnej, ze wskazaniem imienia i nazwiska oraz pełnionej funkcji.

Grupowa praktyka lekarska nie może być wykonywana w zakładzie opieki zdrowotnej na podstawie umowy cywilnoprawnej o udzielanie świadczeń zdrowotnych. Wykonywanie grupowej praktyki lekarskiej nie jest podobnie jak indywidualna praktyka lekarska prowadzeniem zakładu opieki zdrowotnej.

Wpis do rejestru

Organ prowadzący rejestr praktyk lekarskich, w terminie 50 dni od dnia złożenia wniosku, oraz oświadczenia, po sprawdzeniu spełnienia warunków wykonywania działalności w zakresie zgłoszonym we wniosku dokonuje wpisu do stosownego rejestru:

• indywidualnych praktyk lekarskich,

• indywidualnych specjalistycznych praktyk lekarskich,

• grupowych praktyk lekarskich,

oraz wydaje lekarzowi lub grupowej praktyce lekarskiej zaświadczenie o wpisie do rejestru.

Jeżeli organ prowadzący rejestr nie dokona wpisu we wspomnianym terminie, a od dnia wpływu wniosku o rejestrację upłynęło 60 dni, wnioskodawca może rozpocząć działalność po uprzednim zawiadomieniu o tym na piśmie organu, który nie dokonał wpisu.

Nie dotyczy to jednakże przypadku, gdy organ wezwał tego wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku o wpis nie później niż przed upływem 7 dni od dnia jego otrzymania. W takiej sytuacji wspomniany termin, biegnie odpowiednio od dnia wpływu uzupełnienia wniosku o wpis.

Wpis do rejestru, odmowa wpisu, zmiana wpisu do rejestru dotycząca zakresu i rodzaju udzielanych świadczeń zdrowotnych oraz skreślenie z rejestru następują w formie uchwały organu prowadzącego rejestr praktyk lekarskich.

Ważność wpisu

Wpisu do rejestru dokonywany jest bezterminowo lub na czas ograniczony terminem ważności prawa wykonywania zawodu.

Pomieszczenia w których można wykonywać indywidualną praktykę lekarską, indywidualną specjalistyczną praktykę lekarską i grupową praktykę lekarską, urządzenia w nich się znajdujące powinny odpowiadać pod względem fachowym i sanitarnym odpowiednim wymogom określonym w Rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 10 listopada 2006 r.

Rejestr praktyk lekarskich

Prowadzony jest w systemie ewidencyjno-informatycznym.

Do rejestru wpisuje się numer wpisu praktyki do rejestru; imię i nazwisko lekarza; imiona i nazwiska wspólników spółki w przypadku grupowej praktyki lekarskiej; numer ewidencji działalności gospodarczej; numer wpisu do okręgowego rejestru lekarzy i lekarzy dentystów; oznaczenie rodzaju praktyki; oznaczenie terminu, na jaki został dokonany wpis praktyki; numer i datę uchwały o wpisie praktyki do rejestru oraz kolejne numery i daty uchwał o zmianie wpisu; numer i datę uchwały o wykreśleniu praktyki; adres praktyki lub adresy miejsc jej wykonywania; numer telefonu, faksu i adres poczty elektronicznej; adres miejsca przyjmowania wezwań; adres miejsca przechowywania dokumentacji medycznej, narzędzi i sprzętu medycznego; rodzaje i zakres udzielanych świadczeń zdrowotnych; oznaczenie organu sanitarnego oraz datę wydania opinii o spełnieniu warunków umożliwiających udzielanie świadczeń zdrowotnych w danym pomieszczeniu; datę wizytacji lub kontroli przeprowadzonej przez organ prowadzący rejestr praktyk lekarskich; numer prawa wykonywania zawodu, numer PESEL, jeżeli taki posiada, i numer NIP, adres do korespondencji, posiadane specjalizacje - w przypadku gdy lekarz jest członkiem innej izby lekarskiej; numer wpisu do ewidencji działalności gospodarczej lub do Krajowego Rejestru Sądowego.

Szczegółowy tryb postępowania w sprawach dokonywania wpisu do rejestrów indywidualnych praktyk określa Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2007 r. ( Dz. U. Nr 60 poz. 409).

Wysokość opłaty za wpis do rejestrów, z uwzględnieniem w szczególności rodzaj praktyki lekarskiej objętej wpisem oraz liczbę miejsc jej wykonywania reguluje Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 15 marca 2005 r.

Działalność indywidualnej praktyki lekarskiej

Lekarz wykonujący indywidualną praktykę lekarską lub indywidualną specjalistyczną praktykę lekarską może zatrudniać osoby nie będące lekarzami do wykonywania czynności pomocniczych

Lekarz dentysta wykonujący indywidualną praktykę lekarską lub indywidualną specjalistyczną praktykę lekarską wpisaną na listę,  podmiotów uprawnionych do prowadzenia staży podyplomowych którą ustala Marszałek województwa w porozumieniu z właściwą okręgową radą lekarską, może zatrudniać lekarza dentystę w celu odbywania przez niego stażu podyplomowego.

Zasad tych nie stosuje się do indywidualnej praktyki lekarskiej i indywidualnej specjalistycznej praktyki lekarskiej wykonywanej wyłącznie w miejscu wezwania lub wykonywania zawodu lekarza poza zakładem opieki zdrowotnej na podstawie umowy cywilnoprawnej.

Nadzór nad praktykami lekarskimi

Nadzór nad indywidualną praktyką lekarską, indywidualną specjalistyczną praktyką lekarską oraz nad grupową praktyką lekarską sprawuje właściwy organ prowadzący rejestr praktyk lekarskich.

Organ prowadzący rejestr praktyk lekarskich jest uprawniony w ramach nadzoru do:

1. przeprowadzania czynności kontrolnych, a w szczególności: ,wizytacji pomieszczeń, w których udzielane są świadczenia, obserwowania czynności związanych z udzielaniem świadczeń w ramach praktyki lekarskiej, żądania informacji i udostępniania dokumentacji medycznej;

2. wydawania zaleceń pokontrolnych, mających na celu usunięcie stwierdzonych braków i wadliwości.

Uprawnienia te na obszarze całego kraju wykonuje Naczelna Rada Lekarska.

Organ prowadzący rejestr praktyk lekarskich przekazuje wojewodzie corocznie wyciąg z rejestrów, a także udziela w razie potrzeby informacji o danych wpisanych do tych rejestrów właściwemu wojewodzie lub organowi samorządu terytorialnego.

Źródło: Opracowanie własne