Próby inwazyjnego leczenia zębów podejmowane były już prawie 60 tys. lat temu – badanie opublikowane 13 maja 2026 roku w czasopiśmie PLOS One dowodzi, że neandertalczycy potrafili diagnozować infekcje stomatologiczne i precyzyjnie je leczyć. Odkrycia dokonano na podstawie analizy trzonowca sprzed około 59 000 lat, znalezionego w jaskini Czagyrskaja na Syberii. W zębie tym, dotkniętym rzadko notowaną u neandertalczyków próchnicą, zidentyfikowano głęboki otwór sięgający jamy z miazgą zęba.

Mikrotomografia komputerowa ujawniła demineralizację zębiny, ale też i potwierdziła, że ślady mikroskopijnych rowków w ścianie otworu idealnie odpowiadają nacięciom powstałym przy użyciu ostrego, kamiennego narzędzia, co udowodniono podczas eksperymentalnego borowania współczesnych zębów takim wiertłem wykonanym przez zespół badawczy.

Ślady zużycia tkanek zęba wskazują, że osobnik, do którego należał badany artefakt, pomyślnie przeszedł zabieg borowania i dalej użytkował ząb.

To odkrycie stanowi najstarszy na świecie dowód skutecznego leczenia stomatologicznego, który jest starszy o ponad 40 tys. lat od dotychczasowych znalezisk dla Homo sapiens. Potwierdza ono też wysoką sprawność manualną neandertalczyków i ich zdolność do celowego niesienia ulgi w bólu zębów.