Krzemowa pylica płuc (silicosis) to przewlekła choroba wywołana długotrwałym wdychaniem pyłu krzemionkowego. W przypadku techników dentystycznych narażenie wynika głównie z obróbki materiałów protetycznych. Procesy szlifowania, piaskowania czy cięcia mogą generować drobny pył, który po dostaniu się do pęcherzyków płucnych powoduje przewlekły stan zapalny i zwłóknienie tkanki płucnej.

Objawy krzemowej pylicy płuc rozwijają się powoli – początkowo mogą obejmować przewlekły kaszel, duszność wysiłkową i uczucie zmęczenia. W zaawansowanym stadium dochodzi do niewydolności oddechowej. Choroba jest nieodwracalna, a jej postęp można jedynie spowolnić – poprzez eliminację ekspozycji i leczenie objawowe. Wczesne rozpoznanie i rygorystyczne przestrzeganie zasad bezpieczeństwa pracy są zatem kluczowe dla ochrony zdrowia techników dentystycznych.

Krzemowa pylica płuc jest w Polsce uznawana za chorobę zawodową, co oznacza obowiązek zgłoszenia podejrzenia jej wystąpienia do właściwego inspektora sanitarnego.