Bruksizm wynika z nadmiernego, patologicznego napięcia mięśni żwaczy. Związany jest z nadaktywnością mięśni żucia, co manifestuje się często zgrzytaniem zębami.

Bruksizm doprowadza do uszkodzeń szkliwa, które powstają, kiedy przy pocieraniu zębem o ząb dochodzi do pęknięć mineralnej tkanki zęba. Mogą też powstać ubytki klinowe czy obszary ze startą powierzchnią szkliwa na zębie.

Wspomniane objawy nie są jedynymi, które powoduje bruksizm. W wyniku nadmiernego zaciskania szczęk dochodzi również do powstania zaburzeń w stawach skroniowo-żuchwowych. Mniej znanymi symptomami są także bóle w obrębie: głowy (często mają charakter przewlekły), karku, obręczy barkowej, a nawet ucha. Ból może być samoistny lub ściśle związany z epizodami nadmiernego zaciskania zębów. Czasem ból ten ma charakter promieniujący; opisywany bywa też jako tępy, rozlewający się.

Charakterystycznym objawem bruksizmu jest również obecność tak zwanych girland na języku – charakterystycznych odciśnięć kształtu zębów z boku języka.